vrijdag 4 november 2011

Weergaloze verteller


Pareltje
Ik kwam de titel Hemel en hel van de IJslandse schrijver Jon Kalman Stefansson tegen in een recensie. Een pareltje zou het zijn! En inderdaad een pareltje was het. Soms wijken boeken zo af van alles wat je voorheen hebt gelezen dat je meteen op het puntje van je stoel zit.

Hemel en hel
Het boek is geschreven in twee bedrijven, het eerste speelt op zee , de tweede op het land. "De jongen" (hij krijgt het hele boek geen naam) gaat met zes man in een sloep om kabeljauw te vangen. Bardur, zijn vriend, zit tot het laatst strofen van het gedicht Paradise Lost van Milton uit zijn hoofd te leren on die met "de jongen" te delen tijdens de lange nacht op zee. In de haast bij het vertrek vergeet hij zijn jas. En een nacht op het ijskoude water zonder jas betekent een wisse dood.

Verloren
In het tweede deel volgt een barre tocht over het eiland als de jongen besluit het boek terug te brengen naar de eigenaar, een oude bejaarde zeeman. Onderweg verschijnt Bardur en hun gezamelijke leven steeds voor zijn geestesoog. Een leven op een IJslands eiland is een leven tot op het bot uitgebeend. "Diersoorten zijn gekomen en gegaan, maar de kabeljauw is zijn eigen weg gezwommen, de mens is slechts een kort hoofdstuk in zijn bestaan". Alle ijdelheid is uit dit bestaan verdwenen, de mens loopt hier een tijdje verloren rond zonder sporen achter te laten.

Stijl
Wat een stijl heeft Stefansson; poetisch, rauw, beeldend, golvend (door veel te herhalen), verrassend, suggestief (ik hou van de manier waarop schrijvers om emoties heen kunnen schrijven zonder ze direct te benoemen). De schrijver moet heel dicht bij de natuur staan en ver van alle modes in de literatuur om zo te kunnen schrijven.
Jammer dat de uitgever zo'n weinig sprekende omslag heeft gekozen, want dit boek verdient een grote schare lezers.
In een interview vertelt hij dat hij een trilogie gaat schrijven over "de jongen", het tweede deel is al verschenen in het Engels onder de titel The sorrow of angels. Lees er alles over in een prachtig interview met de schrijver.

Agnes

Reserveer Hemel en hel in onze catalogus

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen