Samenwerken met onverwachte partijen

Bibliotheek Kennemerwaard spreidt haar vleugels uit. En dat doen we al een tijdje. En dat doen overigens veel bibliotheken, wat dat betreft zijn we er niet bijzonder in. Wat wel bijzonder is, is dat met de komst van een aantal nieuwe medewerkers er andere contacten komen, die niet gelijk als eersten op het netvlies staan. En dat daardoor medewerkers die al een tijdje bij ons rondlopen ook weer geïnspireerd raken en met ideeën komen. Van het één komt het ander.

Een voorbeeld: De Grote Sint-Laurens Kerk van Alkmaar bestaat dit jaar 500 jaar. Om dat te vieren zijn allerlei voorstellingen, activiteiten, lezingen e.d. gepland. Eén van de meest in het oog springende activiteiten is wel ‘Klim naar de Hemel’, een grote steigertrap aan de buitenkant van de kerk, waarmee je over het dak kunt lopen, de hele stad en omgeving kunt bekijken, en waarbij je een doorsteek naar binnen kunt maken om vlak onder het Laatste Oordeel van  Jacob van Oostsanen kunt doorlopen. (Ga dat zien overigens, echt heel erg prachtig en uniek, samen met de twee zijpanelen van het altaarstuk van Maerten van Heemskerck wat beneden in de kerk te bewonderen valt). Voor de Klim naar de Hemel is een projectleider aangesteld, die (al dan niet toevallig ;-)) samenwoont met één van onze educatiemedewerkers.  Aan hun keukentafel ontstond het idee om ook schoolklassen de mogelijkheid te bieden om de klim naar boven te maken, met een stuk uitleg erbij. En omdat de bibliotheek goede contacten heeft met het onderwijs, was het linkje snel gelegd en de organisatie in gang gezet. Dat was al een mooie eerste stap…..

 

Stap twee, die ik echt wel bijzonder vind is dat er via een andere medewerker die zich bezig houdt met het Sociaal Domein contact is met Stichting Broer. Een stichting die jongeren tussen de 13 en 21 die op verschillende wijzen al uit het vangnet zijn gevallen proberen een nieuw toekomstperspectief te bieden. Met die stichting samen hebben onze twee medewerkers de Klim naar de Hemel gemaakt. Of zoals ze zelf schreven over hun ervaringen op onze Facebookpagina voor collega’s: Voor het eerst in de geschiedenis van Stichting Broer begon een jongere de dag met de mededeling: “Ik heb zin om naar de kerk te gaan!” Na de dagopening, waar we natuurlijk ook wat over de bibliotheek vertelden, was het tijd om de kerk te beklimmen. Een geweldige activiteit en het begin van een mooie samenwerking!”

Mooi toch wat buiten je normale contacten kijken op kan leveren! En wie weet wat er nog meer uit voortkomt…….

Een discussieavond voor raadsleden over laaggeletterdheid

Gisteravond hielden we in de bibliotheek van Alkmaar een informatie- en discussieavond voor raadsleden en ambtenaren van de vier gemeenten waarvoor we werken over laaggeletterdheid en de rol van de bibliotheek. De opkomst kon beter, maar die raadsleden die er waren bleken zeer geïnteresseerd.

We lieten de avond begeleiden door Rick Koster, die dat prima doet. Als eerste lieten we een filmpje zien van ongeveer 5 minuten waarin een beeld werd geschetst over wat de bibliotheek allemaal eigenlijk doet. Daarna kwam Hanneke Wentink aan het woord. Zij is lector bij Saxion Hogeschool en is gespecialiseerd in lees- en taalachterstanden. Zij gaf in beelden en cijfers weer wat laaggeletterdheid voor gevolgen heeft, economisch op landniveau, maar ook wat het voor mensen persoonlijk betekent. Economisch kost het ons land ongeveer € 556 miljoen per jaar, als we het zouden aanpakken en verhelpen zou het ons land € 700 miljoen opleveren. Op persoonlijk niveau is laaggeletterdheid ook een probleem met enorme impact. Laaggeletterden hebben slechte arbeidsmogelijkheden, slechtere gezondheid, gaan eerder dood, kunnen hun kinderen niet goed begeleiden in hun schoolcarrière, hebben vaker een minder goed sociaal netwerk, zijn minder gelukkig.

Daarna liet Hanneke Wentink zien wat de mogelijkheden zijn om het aan te pakken, om laaggeletterdheid te bestrijden. Ze gaf voorbeelden uit Twente, hoe ze daar in netwerkverband gezamenlijk met gemeente, hogeschool, onderwijs en bibliotheek aan de slag gaan om dit probleem te tackelen. Haar voordracht met kennis van zaken en met betrokkenheid om mensen te helpen geletterd te worden zette de aanwezige politici al lekker in de goede stand van kritisch geïnteresseerd.

Daarna was het woord aan twee van onze medewerkers, Jeanet Doodeman en Maria Sabel. Beiden vertelden met bevlogenheid over hun specialisme, respectievelijk de jeugd en volwassenen. Hun ervaringen met begeleiding van lees- en taalbevorderingsprojecten gaven een mooi beeld aan de raadsleden over wat de bibliotheek al allemaal doet. Jeanet en Maria lieten ook nog het één en ander zien over wat de bibliotheek biedt aan bevordering van mediawijsheid en informatievaardigheden. En de bieb doet het niet alleen, we doen het samen met onderwijs, consultatiebureau's, gemeente, VVE, welzijnsorganisaties, vrijwilligers. Je voelde dat er een wereld open ging aan informatie voor de raadsleden.

Extra aanwezige was een vertegenwoordiger van de Lions. Ik heb ook wat geleerd gisteravond, want ik wist niet dat de Lions zich actief inzetten voor bestrijding van laaggeletterdheid. Vandaag gaan zelfs twee van onze medewerkers verder in gesprek met de Lions om verder te werken aan een bondgenootschap in de regio waarin diverse partijen zich in gaan zetten voor de bevordering van geletterdheid. Het is mooi om te zien dat dit maatschappelijk probleem opnieuw weer hoog op de agenda staat, en wij willen ons daar als Kennemerwaard  keihard voor inzetten.

V.l.n.r: Rick Koster, Hanneke Wentink, Erna Winters, Regina Ybema, Yolande de Bont, Leo Dickhoff

Aan het eind hielden we een korte forumdiscussie. Daar hadden we een schooldirecteur, een raadslid en wethouder voor uitgenodigd naast Hanneke Wentink en ondergetekende. Tijdens de discussie bleek dat de aanwezigen het belang van geletterdheid (taal- en informatievaardig) breed werd onderschreven. Natuurlijk waren er wel wat vraagtekens uit de zaal: hoe zit het met de cijfers van onze gemeente, hoe meet je of die maatregelen effectief zijn, hoe zit het met de verantwoordelijkheid van ouders, wat is de invloed van internet en tv op leesgedrag? Daar kon door het forum heel goed antwoord op worden gegeven. Alle sprekers waren bevlogen en betrokken, en dat maakte de boodschap die werd gebracht ook werd opgepakt door de politici. De bibliotheek is een belangrijke schakel in een ketenaanpak om laaggeletterdheid te bestrijden. En zo werd het een avond waarvan ik denk dat veel politici zelfs de politiek een beetje vergaten en vooral geïnteresseerd waren in ons verhaal, en geïnformeerd naar huis toe gingen.

Inspirerend Nederland leest

Gisteren was ik met Henri Osewoudt (van de Donkere Kamer) en Marian Visser (onze domeinspecialist Volwassenen) de hele dag op pad om gratis exemplaren uit te reiken van de Donkere kamer van Damokles.  Normaal reiken we de boeken alleen uit aan leden, maar we hadden een aantal extra exemplaren ingekocht. Die reikten we op straat uit aan niet leden met een kortingsbon er in om ze te verleiden (weer) lid te worden van de bibliotheek.

We zijn alle grote vestigingen langs geweest. Daar overhandigden we de eerste exemplaren aan wethouder en/of burgemeester. We begonnen in Alkmaar Centrum. Daar was wethouder Anjo van de Ven aanwezig om de aftrap te verrichten. Zij hield een betoog over het belang van lezen en over haar herinneringen aan haar literatuur onderricht toen zij op het middelbaar onderwijs zat. En een klas VWO 5 leerlingen van het Jan Arentz college, allemaal verkleed als dubbelgangers. Bedacht door hun leraar Nederlands, Willard Mans.  Erg leuk en erg inspirerende man die zijn leerlingen mee neemt in de prachtige wereld die literatuur is. We hebben en passant ook nog even de deur tussen bibliotheek en museumcafé geopend. Een mooie start van de verder samenwerking tussen museum en bibliotheek.

Zo gedurende de dag raakte ik met de wethouders en burgemeesters aan de praat. Allemaal onderschrijven ze het belang van lezen. En allemaal komen ze ook ieder jaar langs om de tas met boeken, ook voor de raadsleden, op te halen. Altijd een lovend woord voor de bibliotheek. Met ook af en toe een woord van zorg over het gebruik van de bibliotheek, de bedreigingen waar we mee te maken hebben. Dat het lastig moet zijn om je huidige winkel open te houden en tegelijkertijd iets nieuws te ontwikkelen. Het is fijn om op zo'n moment te merken dat de bibliotheek echt leeft bij de vertegenwoordigers van de gemeente.

Aan het eind van de dag wist Marian mij een mooi nieuwtje, vers van de pers, te melden. Diezelfde leraar Willard gaat op 28 november om 19.00 uur een rechtszaak houden over Osewoudt. De leerlingen moeten een pleidooi voorbereiden waarop ze duidelijk moeten maken of iets waar is of niet, of Osewoudt nou goed was of slecht. En de bibliotheek heeft twee rechters weten te strikken die gaan beoordelen welke leerlingen het beste verhaal hebben. In de bibliotheek. Ik werd er gelijk weer helemaal blij van. Wat een mooie, inspirerende samenwerking tussen school en bibliotheek. Dus komt allen op 28 november naar de bibliotheek! En lees van te voren nog even de Donkere kamer... gratis af te halen in de bibliotheek.....

Erna Winters