Wat doet de bibliotheek tegen eenzaamheid

Eénzaamheid komt best vaak voor onder Nederlanders. Ongeveer een derde van de bevolking voelt zich wel eens eenzaam. Nu vind ik zelf dat de bibliotheek geen panacee is voor allerlei maatschappelijke problemen, tegelijkertijd vind ik dat vanuit de participatiegedachte  dat iedereen mee moet kunnen doen in onze samenleving dat je als bibliotheek wel activiteiten kunt ontwikkelen waarmee je iets kunt doen aan eenzaamheidsbestrijding. Dat doen we dan niet zelf, maar graag in samenspraak en samenwerking met inwoners van ons werkgebied.

Zo hebben we in de bibliotheek in Heerhugowaard samen met een  groep senioren onder de naam Met Elkaar, Voor Elkaar, gesproken over wat de bibliotheek voor hen zou kunnen betekenen.  De oproep van de bibliotheek in de krant heeft uiteindelijk een groep van zo'n dertig mensen opgeleverd die met ons samen activiteiten ontwikkelen. En ze gaan ook zelf samen op pad, zonder inmenging van de bibliotheek, wat heel fijn is. Ze hebben ineens gelijkgestemden gevonden, en verzinnen allerlei uitjes met elkaar. Een kerngroep adviseert de bibliotheek in het doorontwikkelen van activiteiten.

Vanuit deze senioren community ontstond  een nieuw idee om makkelijker contact te leggen met andere mensen als je ALLEEN  zit in het restaurant (zit) van de HEMA.   Bij de Hema zit(ten) regelmatig iemand (mensen) alleen aan een tafeltje die misschien best gezelschap zouden willen. Maar die het misschien moeilijk vindt om zomaar aan iemand te vragen bij hem/haar te komen zitten om een praatje te maken.

Manager HEMA neemt bordje in ontvangst

Deze seniorengroep heeft samen met de Bibliotheek Kennemerwaard  een kaart ontworpen die je op je tafel kunt zetten als je behoefte hebt aan gezelschap. Met de kaart, lijkend op een kopje koffie, kun je aangeven dat je open staat voor gezelschap. ( en een gesprek). De Hema heeft het idee omarmt, dus nu staat het bordje bij de koffiecorner van de Hema in Heerhugowaard. En de Hema in De Mare in Alkmaar wil het wel over nemen als het een succes blijkt. Daar word ik nou warm van, zulke kleine dingen die een kleine druppel lijken op een gloeiende plaat, maar groot persoonlijke impact hebben voor mensen.

Erna Winters

Taart!

Vandaag mag ik taart uitdelen. Trakteren is altijd leuk, het is nog leuker als je een ander mag verrassen met taart omdat ze iets bijzonders hebben gepresteerd.

"Al geruime tijd zijn leesconsulenten van Bibliotheek Kennemerwaard werkzaam op basisschool de Paperclip in Heerhugowaard. Samen met de school hebben zij al veel lees- en taal stimulerende activiteiten georganiseerd voor en met kinderen. De Bibliotheek op school is een intensieve meerjarige samenwerking tussen basisscholen en de bibliotheek. Doordat de bibliotheek en de scholen hun krachten bundelen en elkaars expertise en bewezen programma’s benutten, werken ze samen aan aantoonbare verbetering van onderwijsresultaten op het gebied van lees- en taalvaardigheid en informatie- en mediavaardigheden. Door deze vaardigheden op jonge leeftijd te versterken, gaan bibliotheek en scholen de strijd aan tegen laaggeletterdheid en dragen zo bij aan de mediawijsheid van burgers.

De resultaten worden gemonitord en gerapporteerd. Bij de rapportage per school zit ook een profieloverzicht waarbij op drie punten gescoord wordt: enthousiaste lezer, betrokken ouder en leesbevorderende leerkracht.  Het team van De Paperclip heeft op het punt 'leesbevorderende leerkracht' een flinke stijging laten zien en scoort 91,7%.​ Het landelijk gemiddelde is 39,9% en het gemiddelde van het werkgebied van Bibliotheek Kennemerwaard is 45,1%." 

Barbara Koster, directeur Paperclip

Tot zo ver het persbericht. Deze prestatie van het team van De Paperclip is een groot compliment en felicitatie waard. Het compliment wil ik ook uitbreiden naar de ambtenaren, raadsleden en wethouders van Heerhugowaard, die bij het toekennen van gelden voor combinatiefunctionarissen ook hebben ingezet op taalconsulenten. Naast geld voor sport- en cultuurondersteuning voor het onderwijs, hebben zij ook geld beschikbaar gesteld voor het inzetten van leesconsulenten voor taal- en leesbevordering op een aantal basisscholen. Hun gelijk wordt dagelijks bewezen op de scholen waar onze leesconsulenten bezig zijn. 

Barbara Koster wist mij te melden dat ze bij de laatste DMT (Drie minuten toets) nergens meer negatief scoren, alles in het groen. Een mooi resultaat voor het leerkrachtenteam van deze school. En zei Barbara: "We weten zeker dat ook de inzet van Silvia Honigh, de leesconsulent van de bibliotheek daar zeker aan bij heeft gedragen."

Daarom vandaag taart voor het team van De Paperclip, en eigenlijk bedoeld als tractatie voor alle scholen die een consulent van bibliotheek Kennemerwaard hebben. We scoren toch maar mooi fors boven het landelijk gemiddelde! Een bewijs dat inzetten op kwaliteit van onze medewerkers en kwantiteit qua inzet uren ( liefst 4 uur wekelijks per school van 200 leerlingen) echt een verschil maakt in het bestrijden van taalachterstanden. 

Inmiddels heeft bibliotheek Kennemerwaard op meer dan 25 basisscholen een leesconsulent. Werkt u op een school en wilt u meer doen aan taal- en leesbevordering? Neem vooral contact met ons op. We denken graag met u mee.

Erna Winters

De meest duurzame bibliotheek

Of we nou de titel "meest duurzame bibliotheek" winnen vanmiddag of niet maakt me niet zo veel uit. Ik ben apetrots op de duurzame projecten in Kennemerwaard. Ik ben vooral trots op de duurzame manier waarop ze tot stand zijn gekomen.

Het is allemaal begonnen in Castricum, onder de bezielende trekkracht van één medewerker; Alex Cannegieter. Zij was zelf erg betrokken bij allerlei lokale initiatieven rondom duurzaamheid, groene energie etc. Ze wilde al die partijen bij elkaar brengen en ging her en der wat praten. Na een paar gesprekken bleek er zoveel enthousiasme te zijn voor samenwerken dat ze besloot de stoute schoenen aan te trekken. Ze kwam praten bij 'de directie' ;-) Of ze met haar idee verder aan de slag mocht. Een mooi voorbeeld van wat ik 'guerrilla-innovatie' noem. En natuurlijk mocht Alex dit idee verder uitwerken van ons.

Dus Alex toog aan het werk, met ondersteuning van een aantal andere mensen uit onze bibliotheek. Tegen de verdrukking in zelfs, want nadat ze in eerste instantie de gemeenteambtenaar Milieu zeer enthousiast had gemaakt, werd deze persoon vervolgens terug gefloten.  En ik kreeg een mailtje van de ambtenaar Cultuur. Dat de wethouder niet geamuseerd was door dit initiatief. Want de bibliotheek moest bezuinigen en dan was dit niet de bedoeling. Geen kerntaak. Onze mensen waren er helemaal van ontdaan, en twijfelden of ze wel door moesten gaan. Na wat peptalk vanuit het managementteam dat wij achter hen stonden gingen ze toch verder met het organiseren van een eerste informatiebijeenkomst voor het publiek, een 'groene markt'.

Ondertussen had ik gelijk de telefoon gepakt. De wethouder gebeld en hem uitgelegd dat dit juist een taak is van de bibliotheek. Informatie van verschillende partijen bundelen en er nieuwe betekenis aan geven. Slim combineren ten behoeve van inwoners van Castricum. Na wat heen en weer gepraat was de wethouder in ieder geval gerustgesteld dat het hem geen extra geld ging kosten, en was hij wel bereid om ons het voordeel van de twijfel te geven.

De eerste informatiemarkt over groen en duurzaam in Castricum is inmiddels al weer meer dan een jaar geleden georganiseerd. Elke maand wordt er nu in de bibliotheek een themabijeenkomst georganiseerd rondom duurzaamheidsthema's onder de titel "Transition town". De bibliotheek is samenwerkingspartner, faciliteert en enthousiasmeert. En de bevolking pakt het zelf op. Heel duurzaam.

Voor mij zijn we winnaar, want is dit project vervolgens door de gemeente Heerhugowaard opgepakt, en wordt daar nu samen met onder andere bibliotheek en gemeente een Natuur en Milieu Educatiecentrum opgezet. En is de gemeente Alkmaar zeer geïnteresseerd in wat de bibliotheek binnen haar werkgebied zou kunnen doen op het gebied van informatie over duurzaamheid. Dat is winst. Als je succes in de ene vestiging, door het enthousiasme van een aantal medewerkers,  kan worden vertaald naar andere vestigingen op verzoek van die gemeente(n).

Erna Winters

Duurzame bibliotheek, een olievlek ;-)

Onze bibliotheek is genomineerd als één van de meest duurzaamste bibliotheken van Nederland. Niet om onze gebouwen, hoewel met name het gebouw van Heerhugowaard zeker zo genoemd mag worden, maar om onze initiatieven. En daar ben ik natuurlijk apetrots op. Dus hier een pleidooi voor onze projecten.

Om welke initiatieven gaat het, en hoe kwamen ze tot stand?

Het begon in Castricum. Typisch geval van guerrilla innovatie. Daar hadden we een zeer bevlogen medewerkster. Het prototype van een medewerker die bereid is eigen tijd er in te stoppen, en vervolgens schoorvoetend komt vragen of er misschien ook uren beschikbaar zijn voor uitvoering. Deze medewerkster heeft alle instellingen in de gemeente Castricum iets deden met groen, milieu en duurzaam bij elkaar gebracht. Met duwen en trekken, met enthousiaste verhalen over de mogelijkheden van de bibliotheek als platform lukte het haar om een mooie informatiemarkt te organiseren. En het was tegen de verdrukking in, want de gemeente zag het helemaal niet zitten dat de bibliotheek zoiets deed, en trok aan de bel bij mij, de directeur. Gelukkig kon ik de wethouder uitleggen waarom we dit deden, en waarom dit ook in tijden van bezuinigingen goede initiatieven zijn. Nu loopt het GRIP (Groen Informatie Platform) al weer meer dan een jaar en zijn er lezingen en activiteiten, en als belangrijkste de rode draad. Een maandelijkse bijeenkomst rondom een thema met daarna ontmoeting en debat onder de titel Transition Town Café in de bibliotheek van Castricum.

Twee keer per jaar proberen wij een informatieve bijeenkomst voor onze wethouders te houden. Daar lieten we een medewerkster enthousiast vertellen over het initiatief in Castricum. En wat we stilletjes al hoopten gebeurde. Twee andere gemeenten wilden ook zoiets. Nu zijn we in de gemeente Heerhugowaard begonnen met een Natuur- en Milieu Educatiecentrum. Waarin bibliotheek samen werkt met gemeente, partners uit onderwijs, vastgoed en vrijwilligersorganisaties. Eerst zal het NME vooral digitaal zijn vorm krijgen, maar ook lezingen en activiteiten staan op het programma. En er komt een informatiepunt in de bibliotheek waarin de belangrijkste informatie van de betrokken partijen te vinden is.

En nu wil de gemeente Alkmaar ook nog graag..... en straks misschien wel Bergen.....Het kan niet op.

Erna Winters

Keuzes maken deel 8

Als laatste maak ik hier een korte samenvatting van wat er aan nieuwe zaken is gemeld door de medewerkers die in Heerhugowaard hebben meegedacht over wat de bibliotheek de komende jaren vooral WEL moet gaan doen.

Meer inzet op digitaal
Dit is een doorlopend proces. We hebben samen voorgenomen niets fysieks meer uit te voeren zonder een digitale variant of uiting. Dat is iets wat we met elkaar moeten doen. Dus als er een goede activiteit is, zorg dan dat we er van te voren over twitteren, er iets op Facebook over zetten. En tijdens en na afloop ook zorgen voor vastlegging, vraag bijvoorbeeld het publiek om er over te twitteren. Dit is niet alleen de verantwoordelijkheid van de marketing en communicatiemedewerkers. We zullen er allemaal aan bij moeten dragen.
Daarnaast moeten we doorgaan met het uitbouwen van onze digitale dienstverlening. Door lokaal content te maken en door aan te sluiten bij de landelijke ontwikkelingen rondom website en e-books en andere digitale content. Dat moeten we veel beter aan ons publiek bekend maken. Dit is ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid, omdat veel van ons publiek absoluut niet bekend is met de rijkdom die we ook digitaal te bieden hebben.
En ook werd genoemd dat we onze activiteiten voor digibeten moeten voortzetten en uitbouwen. Met '7 dingen' hebben we een mooie start gemaakt. En we gaan dit doorzetten, omdat daar echt een wereld te winnen valt. Dat betekent ook dat elke medewerker die vragen beantwoordt van publiek instaat moet zijn om problemen van burgers op het digitale vlak op te lossen. Dus digitale vaardigheid als medewerker is heel erg belangrijk. Leer het, hou het bij en wees behulpzaam voor klanten en collega's.

Aandacht voor ouderen
Ouderen zijn in alle gemeenten waarvoor we werken een belangrijke doelgroep, dus ook voor ons. We zullen onze activiteiten voor deze groep voort zetten en waar mogelijk uitbreiden. Dat doen we wat mij betreft ook in samenspraak met vertegenwoordigers van deze groep. Want ouderen is een mooie verzamelnaam, maar het is een grote paraplu waar een veelheid van wensen en behoeften onder schuil gaat. De kunst is om precies die behoeften er uit te pikken die aansluiten bij doelstellingen die de gemeenten zich stellen ten aanzien van deze bevolkingsgroep. De focus zal dus zoveel mogelijk moeten liggen op het bevorderen van zelfredzaamheid, activering en sociale cohesie.

Er is heel veel feedback gegeven door alle aanwezige collega's. Het managementteam is weer vol energie na het blijk van de betrokkenheid van een ieder. Dat doet ons deugd ;-) En veel van de 'opdrachten' zijn niet alleen opdrachten aan het managementteam, ze zijn ook opdrachten aan ons allemaal.
Wij samen zijn de bibliotheek!

Wat vindt u van onze bibliotheek? Heeft u wensen, verbetersuggesties? Laat het ons weten.

Erna Winters

Keuzes maken, deel 7

Als laatste waren de medewerkers van Heerhugowaard aan de beurt om met elkaar te discussiëren over wat we wel en niet meer gaan doen de komende jaren.
Hieronder volgt een weergave van wat er gezegd werd, voor zover niet eerder gezegd (waarbij ik niet uitsluit dat er toch wat dubbelingen in sluipen) over wat we NIET meer gaan doen.

Klakkeloos alle landelijke campagnes overnemen
Dat vind ik een lastige. Ik vind dat je kritisch moet zijn over waar je aan mee doet, en tegelijkertijd vind ik dat we als branche meer eenheid moeten uitstralen. En dat we heel goed mee kunnen varen op wat er landelijk ontwikkeld wordt. De gezamenlijk ontwikkelde acties zijn vaak beter qua uitstraling en impact dan wat wij als Kennemerwaard kunnen ontwikkelen.

Geen negatieve teksten aan het publiek gericht
Het is goed om al onze huisteksten daarop te screenen. Het is inderdaad beter om teksten zo te formuleren dat ze positief gesteld zijn in plaats van in de verbiedende wijs. Dus als je daar voorbeelden van ziet, geef het door aan je teamleider of aan onze medewerker communicatie.

Nog groter worden als organisatie
We hebben altijd gezegd dat de oorspronkelijk beoogde omvang van de basisbibliotheek, dus inclusief Langedijk en Heiloo een logische eenheid is in de regio. Dat vind ik nog steeds, maar Kennemerwaard wil dat alleen als ook de andere partijen daar voordelen in zien. Zo niet, werken we samen. De uitbreiding met Graft-De Rijp en Schermer vanaf 2015 heeft een bestuurlijke achtergrond door een gemeentelijke herindeling. Daar kunnen wij als bibliotheek niet op sturen. Ik vind wel dat het bibliotheekwerk in die gemeenten ook door Kennemerwaard verzorgd zou moeten worden, omdat het 'ons' grondgebied is.

Bescheiden zijn
Be proud and tell it zeg ik wel eens. Ik geloof niet dat wij heel bescheiden zijn. Ik hoop dat alle medewerkers met trots op een verjaardag zeggen dat ze de leukste baan ter wereld hebben. Namelijk werken bij de bibliotheek. En dan trots kunnen vertellen over wat we allemaal doen. Maar goed, voor zover nodig, laten we met z'n allen die uitdaging aannemen en overal vertellen hoe goed we zijn.

Achter de ontwikkelingen aan lopen, maar voorop lopen
De ambitie van Kennemerwaard is voorop lopen in volgen. We willen meedoen met nieuwe ontwikkelingen. Niet klakkeloos volgen, kritisch bekijken wat voor ons werkgebied interessant is en dat zo snel mogelijk op pakken, uit proberen en indien succesvol overnemen en uit gaan voeren. En natuurlijk hebben we een aantal zaken die we zelf hebben ontwikkeld, en ontwikkelen op lokaal niveau. Zo zijn daar de bibliotheek van de 100 talenten en het Groen Informatie Platform waar we heel trots op zijn en die ook navolging vinden elders in het land.

De bibliotheek als schatkamer

Vorige week zat ik in de trein tegenover een echte metalrock liefhebber. Op zijn uiterlijk afgaand, helemaal het type. Lang haar, beetje vettig, zwarte kleding, heftig t-shirt aan, koptelefoon op (die overigens zeer beschaafd stond qua volume).

Bij mijn plaats nemen tegen over hem werd ik vriendelijk toe geglimlacht. Even later pakte hij een nieuw cd’tje om naar te luisteren: Saxon. Ik maakte een opmerking er over, zoooo Saxon? O u kent het vroeg hij? Ik: nou qua naam wel, maar het is niet echt mijn smaak muziek. We raakten een beetje aan de praat over muziek. Hij was zelf ook gitarist, recenseerde voor een gitaarblad, zat in een band.

Er bestaat alleen goede en alleen slechte muziek zei hij. En dan maakt het niet uit wat voor genre het is. En wat vind je zoal goede muziek vroeg ik? Hij noemde een aantal namen zoals Abba en Stevie Wonder, en een aantal hardrock en metalbands. En het beste van het beste, niet te overtreffen was wat hem betreft Led Zeppelin!

Hoe hij aan al die muziekkennis kwam? Het meeste had hij geleend via de bibliotheek Heerhugowaard, waar je lekker kon neuzen in een breed aanbod. Daar hield hij van. Niet alleen mainstream, maar vooral ook de kleinere artiesten, de pareltjes van de muziek. Al zijn Abba, Led Zeppelin en Stevie Wonder niet echt klein te noemen ;-)

Het deed me beseffen dat we bij het kijken naar ons aanbod een goede balans moeten weten te vinden tussen de mainstream, dat wat gewild is, en dat wat de moeite waard is om te ontdekken. Onze collectievorming moet zich niet (alleen) laten kenmerken door sturen op rendement. Het gaat ook om de verleiding, de ontdekking en het verdiepen.

Bekijk onze aanwinsten eens in de catalogus

Erna