Niet voor doetjes

De vakantiebieb app is nog open tot en met 31 augustus. Eén van de boeken die is te downloaden in de app is de Tolk van Java van Alfred Birney. Een boek waarin stevig wordt afgerekend met één van de zwartste periodes in onze koloniale geschiedenis, de politionele acties in Indonesië. Een heftig boek met op waarheid berustende beschrijvingen die een stevige maag vereisen.



Arturo Nolan(d) komt naar Nederland nadat hij in Nederlands-Indië heeft gevocht voor volk en vaderland. Hij staat op de zwarte lijst van Soekarno en moet eigenlijk vluchten uit Indonesië om lijf en leden te redden. In Nederland aangekomen krijgt hij niet de heldenstatus waarop hij had gehoopt. Hij trouwt met een stevige vrouw (het kamerolifantje) uit Helmond en mishandeld zijn kinderen die uit het huwelijk voortkomen. Hij heeft namelijk regelmatig een aanval van mata gelap (blinde woede of tropenkolder). De kinderen lijden erg onder de tirannie van hun vader en worden in een internaat geplaatst als hun moeder er achter komt dat Arturo met een gevechtsdolk onder zijn kussen slaapt.

De oudste zoon en verteller van het verhaal, Alan, haat zijn vader tot op het bot en ook de band met zijn moeder is niet goed. Zij kwam weinig op voor haar kinderen ten tijde van de mishandelingen.
’s nachts ramt Arturo zijn memoires op een oude Remington typemachine. Deze memoires, die de gruwelijkheden die Arturo begaat tijdens de oorlog beschrijven, zijn verwerkt in het boek. Het is vooral dit deel van het boek waarbij een sterke maag van pas komt. Dit gedeelte brengt de strijd in Indië dichtbij. Moorden, verkrachtingen, afgehakte ledematen, gruwelijke details, niets blijft je bespaard.

De Tolk van Java is een roman maar voor een groot deel is het boek autobiografisch. Daarom geeft het ook een goed historisch beeld van de gebeurtenissen in Indonesië ten tijde van de Japanse bezetting en de politionele acties van Nederland om Indonesië als kolonie te proberen te behouden. Ook beschrijft het boek de bekrompen mentaliteit in het Nederland van de jaren vijftig.

Voor het boek De Tolk van Java won Alfred Birney in 2017 zowel de Libris Literatuurprijs als de Henriette Roland Holst-prijs. De commissie van voordracht van laatstgenoemde prijs zegt over De Tolk van Java dat het boek "een schokkende confrontatie met een voorheen onverteld en dus onverwerkt deel van Nederlands koloniale verleden" is. Een gruwelijk maar ook machtig interessant boek. Lees het zelf!

Naast dat het boekt te downloaden is in de vakantiebieb app is het uiteraard ook te reserveren in onze catalogus.

Chris

Over effectmeting gesproken

Als bibliotheken doen we heel erg ons best om duidelijk te maken welke (maatschappelijke) effecten ons werk hebben. We houden heel veel bij aan resultaten, kwantitatief en kwalitatief. We meten wat af met elkaar. En dat is over het algemeen goed, want we moeten in staat zijn uit te leggen waaraan wij het ons toevertrouwde publieke geld besteden, en wat of wie er mee bereiken.

Zelf ben ik ook voorstander van het zogenaamde 'storytelling'. Met een ware gebeurtenis maak je de cijfers levend, en vertel je wat iets wat de bibliotheek heeft gedaan voor een persoon of een instelling heeft betekend. Ik deel graag met jullie het volgende voorbeeld dat ik kreeg toegestuurd van Rita Smedinga, één van onze accountmanagers voor het onderwijs.

"Trots en blij

Aan het einde van het schooljaar zijn er veel evaluatiegesprekken op de scholen. Hoe is het afgelopen schooljaar gegaan en op welke manier gaan we het nieuwe schooljaar met elkaar samenwerken? Deze gesprekken zijn heerlijk om te doen. Waarom? Onze de Bibliotheek op school(dBoS) consulenten maken op de scholen het verschil. Door de LeesMonitor zien we een stijging in het lees- en medianiveau. dBos  consulenten hebben eigen inbreng, geven ondersteuning aan de ouders en de teams en brengen de leerlingen veel plezier op het gebied van lezen en media-educatie. Maar steeds vaker ook op het gebied van duurzaamheid, programmeren, filosoferen: de 21^ste -eeuwse vaardigheden die kinderen nodig hebben om zich in onze maatschappij te kunnen redden. 

Maar zoals het gesprek op de Spinaker (openbare school voor voortgezet speciaal onderwijs) ging, dat was echt ongelofelijk. De docenten vroegen eerst aan Leonie Befort hoe ze het afgelopen schooljaar zelf had ervaren. Het eerlijke antwoord was: eerst positief, daarna heel moeilijk en nu gaat het goed. Leonie heeft veel steun ervaren van de docenten tijdens dit lastige proces.  Ze begrepen dan ook heel goed hoe dit voor haar is geweest. ( Ter verduidelijking: In Heerhugowaard voeren we op alle bovenbouw van het basisonderwijs en op alle onderbouw van het voortgezet onderwijs al een aantal jaren een programma uit dat leerlingen (en hun ouders) weerbaar maakt op het gebied van digitaal of cyberpesten, sexting en grooming.)

CC0 Creative Commons, Pixabay 

Daarna kwam er een WMP-rapport op tafel en wat blijkt: het afgelopen schooljaar is het digitaal pesten enorm afgenomen! 85% van de leerlingen hebben een 4 (hoogste score) gescoord, daar waar het in de jaren ervoor een 2 was!! Het gestelde doel (digitaal pesten verminderen) is met grote stappen in het afgelopen jaar gehaald!!

School geeft aan dat de meerwaarde van de lessen van de bibliotheek zich hiermee hebben bewezen. 

Want wat zien zij in de praktijk:

-         Jongeren reageren positief op de lessen van Leonie.

-         De boodschap wordt helder gebracht

-         De leerlingen zijn echt geconcentreerd bezig met de opdrachten

-         Ouders komen nog steeds terug op de ouderavond van Leonie die aan de lessen vooraf ging.

-         Het materiaal past prima bij de doelgroep.

Als voorbeeld werd een quote van een leerling genoemd die naaktfoto’s had rondgestuurd waarna er een les van Leonie was gegeven. ‘Ik stuur geen naaktfoto’s meer rond hoor! Volgens juf Leonie ben ik dan strafbaar en daar heb ik echt geen zin in!’.

Een docent van de Spinaker heeft zich ten doel gesteld om binnen de werkgroep van alle VO-scholen binnen de interregio Heerhugowaard elkaar te vinden in het verbinden en in het op elkaar aanpassen van taalgebruik en handelen. Onze consulent trekt daarin samen met haar op en ondersteunt haar.

Preventie, verdieping en verbreding. Daar kunnen wij als Bibliotheek Kennemerwaard trots op  zijn dat we daar aan bijdragen!!"

Zo'n verhaal zegt wat mij betreft veel meer over onze impact dan onze cijfers, al hebben die zeker mee ;-). Van dit verhaal word ik ook trots en blij!

Dichtdruk

Je kunt jaren elkaar af en toe ergens tegen komen, zoals Rolluf van Laar van het Grafisch Atelier Alkmaar en ik dat deden. En dan bij een glaasje wijn filosoferen over een idee om samen een project te doen. Woord en beeld samen voegen…… Lang voegden we geen daad bij die woorden en dat gedeelde beeld. 15 juli was het na een lange aanloop het dan toch zover. Mede door steun van de Gemeente Alkmaar, het Victoriefonds en Schenkeveld advocaten , waarvoor dank,  presenteren vandaag het Grafisch Atelier Alkmaar,  Bibliotheek Kennemerwaard,  in samenwerking met literair platform Reuring de eerste dichtdruk.

Wat is Dichtdruk? Acht dichters en acht grafici uit de regio zijn uitgenodigd om mee te doen met dit bijzondere project. Zij bevinden zich in allerlei stadia van hun kunstenaarschap, ontwikkeling, kunnen en leeftijd. De dichters en grafici zijn aan elkaar gekoppeld, waardoor er acht duo's zijn ontstaan. Twee jaar lang zal ieder kwartaal één duo hun werk presenteren, in de vorm van een gedicht en een prent in een speciale omslag. De duo's bepalen zelf hun thema, bron of onderwerp. Deze uiteindelijk acht uitgaven passen in een speciaal ontworpen portfolio.

Kunstenaars laten ons op een andere manier naar de wereld kijken. Ze zetten ons op het andere been en trekken ons uit onze comfortzone. Ze maken ons onzeker over hoe we dat wat we zien of lezen te duiden, begrijpen we wat zich voor onze ogen ontvouwd?  Wat heeft de kunstenaar bedoeld? Ze leren ons vragen te stellen aan onze waarnemingen, ze maken ons nieuwsgierig. Juist die eigenschap is belangrijk in onze samenleving. Vragen stellen, nieuwsgierig zijn, onzekerheid toelaten. 

Onzekerheid …..  Misschien is dat wel precies wat het scheppingsproces voor een kunstenaar zelf ook is…. Vragen stellen bij hun waarnemingen, onzeker zijn over wat je wilt scheppen… en dan het best mogelijke antwoord vinden in woorden of beeld.  Welke vragen  de beeldend kunstenaar Piet Lont en dichter Joris Miedema zich hebben gesteld bij het maken van hun bijdrage aan Dichtdruk.... ?

Mocht u meer informatie willen over Dichtdruk, klik dan hier. Daar vindt u de namen van de andere kunstenaars, en informatie over hoe u de prenten kunt kopen.

Het gedicht van Joris Miedema:

leeg spiegelbeeld

we stonden levenslang met onze ruggen

tegen elkaar aan

waardoor ik je nooit kon omarmen

tot er een moment kwam

dat we elkaar niet meer in evenwicht

wisten te houden

ik ben met de tijd harder gaan duwen

en jij begon steeds makkelijker te vallen

we vulden de dagen door weer op onze plek

te gaan staan

ik heb geen idee hoeveel

we op elkaar hebben geleken

we hielden onze lege handen op

omdat er een moment moest zijn

dat we iets van elkaar terug zouden krijgen

jij werd steeds kleiner

en ik groter tot je in mijn rug

stilgevallen wind werd vanuit het zuiden

ik keerde me om

en de gravures in je gezicht verraadden

dat je ooit gepeinsd moet hebben

een arm die ik altijd in ons

midden had gehouden

had ik om je heen willen slaan

© Joris Miedema

Erna Winters

VakantieBieb

Vakantie
Het wordt het cadeautje van de bibliotheek genoemd: de VakantieBieb. Voor ieder die nu de bibliotheek voor zich ziet met tropische temperaturen, displaytafels vol boeken die speciaal zijn uitgezocht voor op reis of om te lezen op het strand, en met bibliothecaressen die in vrolijke zomerse kledij ronddansen met bloemenkettingen om: ik bedoel hiermee de app. Al komt dat vakantie beeld van de bibliotheek wel redelijk dicht bij de werkelijkheid (op de bloemenkettinkjes na).

Cadeautje 
Hoewel de papieren boeken ook als warme broodjes over de toonbank gaan - vooral aan de start van de vakantie was de reserveringslijst gigantisch- zijn er ook mensen die niet al te veel kunnen meesjouwen op hun reis. En dan zijn e-books natuurlijk ideaal.

Als lid van de bieb kan je e-books downloaden en meenemen op je e-reader, tablet of op je smartphone. Dat zijn dan wel boeken die na drie weken komen te vervallen en dan moet je ze weer opnieuw inladen. Lastig dus als je even lekker internetloos op doorreis wilt zijn. Maar daar is in de vakantieperiode iets op bedacht. Een app. Met een kleine selectie boeken voor jong en oud.

Keuzes of alles lezen?
De VakantieBieb is een app die je makkelijk op je telefoon kan zetten, of je nu een Iphone of een Android mobiel hebt. En het mooie is, de app is voor iedereen. Je hoeft alleen even in te loggen met een e-mail adres. Ik heb momenteel "Het Meisje Uit De Trein" van Irma Joubert open staan. Een roman die zich afspeelt ten tijden van de tweede wereldoorlog. Maar ik ben ook nieuwsgierig naar "De Erfgenamen - Het geheim van Ji 1" van Pierre Grimbert.

Suzanne Vermeer, Kiki van Dijk, Marion Pauw of een klassieker van Agatha Christie, ze staan er bij.  Opvallend veel vrouwelijke auteurs. Maar ook een enkele man is te vinden, bijvoorbeeld Hugo Borst die verhaal doet over zijn dementerende moeder in zijn boek "Ma".

Ik geef toe dat ik ook wat van de kinderboeken op mijn digitale boekenplank heb gezet. Ook hier zitten prachtschrijvers tussen zoals de bekende Paul van Loon, Anna Woltz, Maren Stoffels, en Mirjam Oldenhave. Een mix van klassiekers en van nieuwe titels die ik voortdurend op onze reserveringslijsten voorbij zie komen.

Tijd voor vakantie!
Een aanrader dus voor ieder die nog op vakantie gaat, of wellicht lekker in de eigen tuin wil genieten van een digitaal verhaal. De boeken staan nog in de app van 1 juli tot 31 augustus, dus je hebt nog een maandje de tijd om heerlijk te lezen. En mocht je liever de papieren versie van de boeken in handen hebben, dan kan je die gewoon komen halen bij ons in de bieb. Wij zijn dan misschien niet zelf op vakantie, maar we halen de vakantie wel in de bieb.

Alleen die zomerse bloemenkettinkjes missen we nog.

Amber

Nordic Noir: Jordskott

Unheimisch
Wat kan voorpret al heerlijk zijn. Vorige week kocht ik de tweede serie van Jordskott. Daar hoort ander weer bij, zoals striemende regen en herfststormen. Ik wacht er graag op, want de eerste serie van Jordskott was een unheimisch feest. In die serie werd het verhaal mooi afgerond, maar tot mijn aangename verrassing is er toch een tweede reeks verschenen. De reeks wordt gerekend onder de zogenaamde Nordic Noir, maar heeft een flinke bovennatuurlijke inslag en huiveringwekkende opbouw in een ecologische context.

Oerbossen
Na het overlijden van haar vader die aan het hoofd stond van het bedrijf Thornblad Cellulose keert detective Eva Thornblad terug naar Silverhöjd. Zeven jaar geleden is haar dochter Josephine daar bij het plaatselijke meer verdwenen. Officieel heet het dat zij verdronken is, maar er is nooit een lichaam gevonden. Eva is er nog steeds van overtuigd dat het een ontvoering betrof. Dan verdwijnt er een jongetje. Eva koppelt beide gebeurtenissen aan elkaar en gaat andermaal op onderzoek uit. De oerbossen in de omgeving lijken daarbij een steeds onheilspellender rol te gaan spelen.

Silverhöjd
Silverhöjd bestaat niet. De serie werd opgenomen rond Sala in Zweden. Maar Silverhöjd bestaat ook weer wel. Kijk maar op www.silverhojd.com. Hoe dan ook de omgeving werkt prachtig om de folklore suggestief tot leven te wekken. Jordskott betekent aardscheut en vanaf de tweede aflevering begin je te begrijpen waarom. Dan grijpt de mystieke spanning om zich heen. Nee ik kan niet wachten om het tweede seizoen te gaan kijken. En ja, ik kan het wel. Het is het waard. De bibliotheek heeft beide series in bestelling. Ik zou er gauw bij zijn. Voor het geval het weer ineens omslaat.

Raoul

Bestel Jordskott via onze catalogus

Klein beginnen en dan doorbouwen

Ik heb in dit blog al vaker verteld over onze Charlotte. Zij is het levend voorbeeld van iemand die over het algemeen 'stilletjes' haar gang gaat, en ondertussen heel goed bezig is. Ik vertelde eerder over haar project "Lezen in de keuken" dat een stevige olievlek werd in de impact die het had.

Afgelopen seizoen was Charlotte bezig met een groep ouders van een basisschool in Alkmaar, waarvan een aantal ouders met taalachterstand. De groep had al eerder aangegeven dat ze eigenlijk niet zoveel van Alkmaar wisten, en dat ze meer over hun eigen omgeving wilden weten. Zo kwam het idee van "Groeten uit Alkmaar" al pratend tot stand. Samen praten over de stad, over je favoriete plekken, en ervaringen over de stad delen.

Zoals dat hoort ;-) wordt een project geëvalueerd, om te kijken of het project voldoende potentie heeft om door te gaan en of het in dezelfde vorm moet. Dit kreeg het managementteam van Charlotte over de mail (in iets aangepaste vorm):

"Gisteren heb ik met de ouderkamergroep van basisschool Kardinaal de Jong die heeft meegedaan met Groeten uit Alkmaar de pilot geëvalueerd. Daarna heb ik met een medewerker van MEE/ De Wering die begeleidster is van deze groep en van vijf ouderkamers in Overdie) geëvalueerd.

Uitkomst van de evaluaties is het plan om het project in het volgend schooljaar bij de ouderkamer van vier basisscholen te gaan doen. Het project bestaat uit vier bijeenkomsten (2x praten en delen, 1x creatief en 1x wandelen).

Bij de Kardinaal de Jong school komt een vervolgproject."

Vervolgens krijgen we als MT een uitleg hoe het project er uit gaat zien: 

In het project gaat het vooral om ontmoeten en het delen van verhalen (praten , maar ook schilderen) rond het thema: wat betekent Alkmaar voor jou?

Waarschijnlijk gaan we de naam van het project veranderen in Ontdek Alkmaar!, omdat de naam nu de associatie oproept met vakantie, niet met wonen en leven in de stad.

Het project geeft mensen de gelegenheid om deel te nemen aan de stad Alkmaar, om zich Alkmaarder te gaan voelen, want: de stad is van iedereen! In professionele taal: participatie.

De pilot is goed verlopen. Het samenwerken met mijn collega aan wie ik op termijn wellicht ga overdragen is goed bevallen. Vanuit de groep kreeg ik mooie reacties en aanvullingen. Samen met de medewerker van MEE/De Wering hebben we goed gekeken naar hoe het volgens ons nog beter kan werken. 

We gaan wat dingen toevoegen. Een belangrijke toevoeging is het betrekken van deelnemers bij de uitvoering op de verschillende scholen. Er is vanuit de groep schoorvoetend interesse om mee te organiseren.

We gaan vragen of van elke groep die deelgenomen heeft enkele deelnemers aan de volgende groep een korte presentatie willen geven over hun mooie plekken in Alkmaar. Een soort estafette dus. Hiermee kunnen ze andere mensen inspireren om mee te doen (in professionele termen: een stapje verder met participeren).

Het vervolgproject bij de Kardinaal de Jong bestaat uit het samen met de groep organiseren en voorbereiden van een bezoek aan samen gekozen plek in Alkmaar. Dat zou bijvoorbeeld de Hortus kunnen zijn.

Tenslotte willen we proberen deelnemers te stimuleren ook iets te presenteren “buiten de deur” van de ouderkamer, bijvoorbeeld voor de hele school, in het wijkcentrum, bij een NT2 groep, of misschien wel een bijeenkomst van professionals in de wijk. Dat zou ik heel mooi vinden, want zo maak je een ruimere verbinding. Maar het kan alleen als de groep daar iets in ziet.

En dat is niet erg, want het gaat er volgens mij om dat je iets in het leven van iemand kan betekenen. Diegene bepaalt zelf hoe en wat.    

Het was een hele zoektocht. We vinden dat er iets moois uitgekomen is en daar zijn we blij mee!

En laten wij het als managementteam nou roerend mee eens zijn!

Prutshub

‘Effe lekker prutsen’, dat zegt onze leidinggevende Jan altijd. Dat is zijn manier om ons aan te sporen om nieuwe dingen uit te proberen en ontdekkingen te doen. Sinds kort is in locatie Heerhugowaard een ruimte opnieuw ingericht om dienst te doen als werk-, uitprobeer- en ontdekplek op het gebied van digitale geletterdheid en maakcultuur. Deze kreeg de werktitel Prutshub mee naar de befaamde uitspraak van Jan. Maar de naam bevalt zo goed dat besloten is deze werktitel definitief te maken.

Programmeren

De afgelopen jaren heeft Bibliotheek Kennemerwaard de dienstverlening op het gebied van digitale geletterdheid flink uitgebreid. Met name programmeren is explosief gegroeid. Zo vindt er iedere week wel in één van onze locaties een Coderdojo plaats waar kinderen met allerlei tools kunnen programmeren of er is een speciale workshop met Lego Mindstorms of het programma Gamemaker waarmee de kids hun eigen game kunnen programmeren.  Of laat je verassen in Lab 8+ waar je kunt binnen komen lopen en er elke keer weer iets anders te proberen is zoals 3D printen of foto’s bewerken.

Deze kennis en materialen zetten we uiteraard ook in binnen het onderwijs. Dit kan variëren van een programmeercircuit tot het uitzetten van een complete leerlijn op het gebied mediawijsheid, informatievaardigheden en programmeren zodat iedere jaargroep op het goede niveau lesstof krijgt aangeboden en digitaal geletterd de school verlaat.

Open stellen

Maar er bleek meer behoefte te zijn. Niet alleen bij onze eigen collega’s om nieuwe materialen uit te proberen en daar lessen bij te maken, maar ook om de materialen buiten de workshops om door klanten uit te laten proberen. Ons team digitale geletterdheid bestaande uit Jolanda, Sanneke, Marian en Femke kwam op het idee om de materialen buiten de workshops en lessen om open te stellen voor het publiek. Dus er werd een plan gemaakt en zowel de teamleider van locatie Heerhugowaard als Jan waren snel akkoord. Binnen een week kreeg de ruimte een fikse opknapbeurt en werden de spullen verhuisd. De 3D printer kreeg een mooie plek, de kasten werden gevuld met Ozobots, Lego Wedo, Bee-Bots en nog veel meer programmeermateriaal. Uiteraard is er ook een boekenkast met de gaafste boeken over media, maken en programmeren. Er werden ook werkplekken ingericht zodat personeel hier zelf kan werken en er iemand is om vragen te beantwoorden en in gesprek te gaan met klanten.

Kom langs!

Ben je na dit verhaal nieuwsgierig geworden? Je bent van harte welkom in het Prutshub op de derde verdieping van locatie Heerhugowaard. In september zal er nog een officiële opening plaatsvinden, maar de deur staat nu al voor je open. Als er een medewerker aanwezig is, kun je binnen komen lopen om effe lekker te prutsen!

Joey