Een Turks avontuur

In februari ontving ik een bericht via LinkedIn van een Turkse bibliothecaris. Of ik wilde spreken op het 50ste bibliotheekcongres in Ankara begin april. Of ik iets over de toekomst van bibliotheken wilde vertellen en iets over de bibliotheken van de toekomst. Ik was verrast en voelde me ook vereerd. Dat overkomt je toch niet dagelijks dat je gevraagd wordt om in het buitenland te spreken. Ik heb het wel eens eerder gedaan, daar niet van. Maar dat was vanuit de EBLIDA, omdat onze vergadering samenviel met een congres in dat land. Dat is toch anders dan rechtstreeks benaderd te worden.

Ik checkte mijn agenda, ja ik kon, en ik antwoordde dat ik graag kwam en me vereerd voelde. En ik stelde nog wat praktische vragen over de vliegreis, visum, hotel etc. Daarna..........stilte..........

Geen antwoord op mijn bericht op LinkedIn. Zou het niet meer hoeven, hadden ze een andere spreker gevonden? Inmiddels was het maart en nam de druk op de eerste dagen van april qua agenda toe. Nog maar eens een mail gestuurd via LinkedIn. Weer geen bericht.

Toen na een week, vanuit Turkije een bericht. Of ik nou kwam of niet, ze hadden nog steeds niets gehoord. Vreemd. Dus weer geantwoord dat ik graag kwam. Daarna weer stilte........

Na nog een paar dagen kreeg ik ineens een rechtstreekse mail van mijn Turkse collega. Niet via zijn werkadres, niet via LinkedIn maar via gmail. En mijn antwoorden kwamen toen ineens aan.  

Ik heb toen voorgesteld elkaar maar even te bellen, en dat gebeurde. Kortgesloten wat de bedoeling was, dat het hotel geregeld zou worden, dat ik zelf mijn ticket moest boeken (of ik dat dan wel via Turkish Airlines wilde doen, goed voor de Turkse economie ;-), ik zou op het vliegveld opgehaald worden als ik mijn vluchtgegevens doorgaf, en een link naar een website om mijn visum te regelen. Fijn, even een stem te horen zodat je van gedachten kunt wisselen, en gelijk het telefoonnummer opgeslagen in mijn mobiel.

Afgelopen dinsdag, ja 1 april, reisde ik af naar Ankara. Met een overstap in Istanbul zou ik rond een uur of half elf 's avonds aankomen in Ankara. Presentatie mee op een USB stick, en op het laatste moment ook nog even het adres van het hotel op een briefje geschreven. Je weet tenslotte maar nooit. De reis verliep voorspoedig. Ach ja, het gebruikelijke gedoe met de veiligheidscontrole waarbij ik me altijd in moet prenten dat het voor ons aller veiligheid is. En dan op het vliegveld in Ankara.....drie keer de aankomsthal doorgelopen. Heel veel mannetjes met een bordje voor zich, maar niemand met een bordje met mijn naam. Geen mannetje met een bordje 'kutuphane', niets. Buiten bij de taxi's ook genoeg mannetjes met een bordje, maar mijn naam staat er niet bij. Ik bel het telefoonnummer van mij contactpersoon en krijg het geluid van een piepende fax aan de andere kant. Hm, zou ik in een dure 1 april grap beland zijn?  Zo blij dat ik wel het adres van het hotel heb opgeschreven. Ik pak een taxi. 

In het hotel wordt mij gelijk gemeld dat ik verwacht word. Er is een kamer op mijn naam geboekt. Gelukkig! Ik vraag waar de volgende dag het congres plaats zal vinden. De jongeman van het hotel weet het niet. Ik vraag of er iemand van de organisatie is, hij zegt van niet. Ik vraag of hij weet hoe laat ik morgen ergens moet zijn.... Ja gelukkig gaat er een lampje branden. Er zal morgen een busje klaar staan om 9.00 uur die me naar de congreslocatie zal brengen. Enigszins gerustgesteld zoek ik mij kamer op en ga naar bed.

De volgende ochtend aan het ontbijt hoor ik ineens 'Ha Erna'. Ingrid Bon, collega uit Gelderland blijkt ook uitgenodigd te zijn, als lid van IFLA.  Er blijken toch nog wat meer Europeanen uitgenodigd te zijn. 

Het congres die ochtend gaat verder prima.  Professioneel met simultaan tolken. Alle deelnemers aan het congres krijgen een headset zodat wat er op het podium gezegd wordt ook gelijk wordt vertaald. Mijn presentatie over onze visie op bibliotheekwerk en praktijkvoorbeelden van Kennemerwaard worden met interesse gevolgd. En naderhand volgen een aantal positief kritische vragen.  Over hoe wij omgaan met collecties voor immigranten, of laaggeletterde immigranten het grootste probleem is in Nederland, of we speciale opleidingen hebben voor jeugdbibliothecarissen voor bijvoorbeeld ons project 100 talenten.

Naderhand krijg ik de nodige complimenten van een aantal Turkse collega's, en als kers op de taart natuurlijk de gegraveerde glazen plaquette namens de Turkse minister van cultuur en toerisme. Kom daar maar eens om in Nederland ;-) 

In de korte gesprekken die ik daarna met de Turkse collega's heb valt me op dat zij minstens zo bevlogen zijn als veel van ons in Nederland. Dat ze op sommige punten een grote stap voorwaarts willen maken door gelijk over te gaan op digitaal lezen. Dit terwijl de beschikbaarheid van gedrukte boeken lang niet overal geregeld is. Hier is toch nog vaak schaarste op het gebied van de mogelijkheid om te kunnen lezen, omdat de collecties van boeken in bibliotheken vaak klein zijn en mensen thuis lang niet altijd boeken hebben. Turkije heeft procentueel veel meer laaggeletterden dan Nederland. En het land kent niet een volledige toegang tot informatie, geen volledige persvrijheid, afgelopen weken had de overheid toegang tot Twitter en YouTube geblokkeerd. Er werd overigens wel gegrinnikt toen ik in mijn presentatie iets zei over Twitter. Er werd driftig op instagram gedeeld met de wereld over wat er op het congres gebeurde.  Het is een land waarvan een gedeelte Koerdistan is, en waar af en toe geweld oplaait. Daar voert de Turkse overheid een beleid van Turkificering, of op zijn minst wordt het Koerden niet gemakkelijk gemaakt hun eigen taal en cultuur te beleven en te spreken. Dat roept geweld op in die regio. Over die situatie spraken Ingrid Bon en ik met een Turkse collega, een heel erg moeilijke situatie. Hoe blijf je dan trouw aan de principes van de doelstellingen van de bibliotheek? 

Wij in Nederland vergeten wel eens te gemakkelijk welke verworvenheden we hebben. Relatieve rijkdom, waardoor ook veel politici denken dat alles er voor iedereen is, al dan niet via internet. Vrije toegang tot informatie, cultuur en educatie. En dat laatste, de educatie is meer en meer de rol van de bibliotheek aan het worden. Mensen, burgers ondersteunen en uitdagen om zichzelf te ontwikkelen en het beste uit zichzelf te halen om daarmee bij te kunnen dragen aan de maatschappij. Een bezoek aan een land waarin dat een stuk minder makkelijk is zet je met beide benen op de grond. Onze democratische verworvenheden mogen we niet zomaar verkwanselen. Dat zouden (lokale) politici zich ook moeten realiseren.

Erna Winters

Keuzes maken deel 6

In Castricum kwamen natuurlijk ook zaken aan de orde die we wel moeten gaan doen. Dus hier de oogst van zaken die nieuw werden genoemd.

WEL
Uitbreiding van succesprojecten over andere vestigingen
Daar kan ik het niet anders dan mee eens zijn. We zijn een lerende organisatie, en al onze vestigingen zijn in meer of mindere mate een proeftuin. We proberen dingen lokaal uit en als ze succesvol zijn dan proberen we ook in de andere gemeenten deze projecten uit te rollen. Dat hebben we tot nu toe steeds gedaan, en daar zullen we ook mee doorgaan.

Een team voor cultuur en educatie Kennemerwaard breed
Dat is een goed idee, en daar zijn we nu ook mee bezig om dit mogelijk te maken. We willen als managementteam heel graag naar een team van medewerkers toe die geschoold zijn om dienstverlening aan het onderwijs te geven, die een klassenbezoek kunnen geven en die op school de leerkrachten kunnen ondersteunen. Daarnaast willen we graag een groep van medewerkers die bij culturele of informatieve lezingen en activiteiten aanwezig kunnen zijn om dit te begeleiden.

Inzet op talenten en differentiatie in personeel
Het eerste doen we volgens mij al. We zijn erg bezig om mensen in te zetten waar ze goed in zijn. Dat gaat helaas niet altijd even makkelijk. Ook al zijn we een grote bibliotheekorganisatie, er is niet gelijk voor alle medewerkers de mogelijkheid om door te stromen naar een functie die past bij hun competenties. Maar de wil is er zeker om dit mogelijk te maken. Verder zijn we bezig met het anders regelen van ons scholingsbeleid, daarmee worden medewerkers zelf ook mede verantwoordelijk voor hun eigen scholing.
Verder willen we heel graag in de samenstelling van onze teams een afspiegeling van de maatschappij zijn. Dat valt in de praktijk soms tegen. Het is best lastig om jongeren, of jongere allochtonen, of zelfs jongere mannelijke allochtonen binnen te krijgen als medewerker van de bibliotheek. We zullen daar echt actief naar op zoek moeten gaan, en zorgen dat zij geinteresseerd raken in een baan in de bibliotheek. Want zeg nou zelf, er is toch geen leukere baan dan in de bibliotheek werken ?

Ben jij geinteresseerd in werken in de bibliotheek? Laat het ons weten.

Erna Winters

Keuzes maken deel 5

Het vervolg van de sessies waarin onze medewerkers met elkaar in gesprek gingen over waar bibliotheek Kennemerwaard de komende twee jaar niet meer mee bezig moest zijn, en waar vooral wel.
In Castricum kwamen grotendeels van de medewerkers de zelfde do's en dont's die ook in Bergen en Alkmaar door collega's waren genoemd. Die zal ik niet herhalen, ik noem alleen de nieuwe zaken. In cursief staan mijn opmerkingen en kanttekeningen.

foto van blog Anita van Leeuwenkamp

NIET
Bedrijfskleding
Daarover zijn de meningen verdeeld onder de collega's. Het heeft met houding en uitstraling te maken, wie wil je zijn en hoe geef je daar uiting aan. Dat kan heel goed via bedrijfskleding, al realiseer ik me terdege dat dit voor een aantal collega's een zeer heikel punt is. Voorlopig vind ik het belangrijker dat we met z'n allen bezig zijn met wat voor de belangrijk is, klantvriendelijkheid, hulpvaardigheid, pro-activiteit. En dan komt misschien de wens tot bedrijfskleding vanzelf van de medewerkers zelf. Zo is het in ieder geval in het verleden in Alkmaar ook gegaan, de collega's wilden zelf graag bedrijfskleding gaan dragen en dat heeft de bibliotheek toen mogelijk gemaakt.

Vasthouden aan het verleden en hakken in het zand.
De uitdaging, om maar eens een fijn sleets woord te gebruiken ;-) zit er in om vernieuwend bezig te zijn, en tegelijkertijd ook niet het kind met het badwater weg te gooien. Het is belangrijk dat we als bibliotheek goed weten waar we voor zijn en waar we voor staan. Namelijk om ieder mens de kans te geven zich zelf te ontwikkelen, om een gelijkwaardig bestaan op te kunnen bouwen en te leiden. Dat is een mooie 'oude' waarde, laten we daarvoor alsjeblieft de hakken in het zand zetten als iemand daar aan gaat komen. Maar laten we de manieren waarop we dat mogelijk maken zoveel mogelijk van deze tijd laten zijn. Modern, aansprekend, spraakmakend, prikkelend.

Erna Winters

keuzes maken deel 4

Het feuilleton met de uitwerkingen van wat onze medewerkers denken als ze naar de toekomst van de bibliotheek kijken gaat verder. Dit is wat de medewerkers die in Alkmaar aanwezig waren zeiden over wat de bibliotheek de komende twee jaar wel moet gaan doen. En mijn opmerkingen er weer bij in cursief.


Op het technische vlak de volgende zaken:

Goed werkende apparatuur en 100% zelfbediening, publieksschermen met heldere en goed toegankelijke links (ook voor laaggeletterden), op de pilaren aanraakschermen waarop je iets verteld wordt, werken met QR codes.

We zullen blijven investeren in goede apparatuur. Het is een blijvende bron van aandacht, zorg en er boven op blijven zitten. Meer werken met grote informatieborden is een wens, en daar zullen we middelen voor vrij moeten maken. We zullen moeten investeren in de functionaliteit van onze website, zodat deze ook hardop uitgesproken kan worden. We streven er naar om met de invoer van de nieuwe inrichting in Alkmaar Centrum naar 100% zelfbediening door de klant te gaan.

Over het fysiek van de bibliotheek werden de volgende zaken genoemd: stilteruime voor studie maken, een lunchroom of koffiecorner, de draaideur weg halen.

In de plannen voor de herinrichting denken we er over na hoe dat goed vorm zullen gaan geven. Stilteplekken zijn echt belangrijk in de bibliotheek, naast plekken waar een beetje lawaai of reuring niet erg zijn. Een koffiecorner gaat er komen, de gesprekken zijn al gaande met een ondernemer. De draaideur is ook mij een doorn in het oog, en we zijn aan het kijken of het financieel haalbaar is om de deur weg te halen en te vervangen door een schuifdeur.

Ten aanzien van de klanten, onze dienstverlening: opvallend aanwezig zijn bij evenementen, tevreden klanten hebben, houden en krijgen.

We gaan steeds meer naar buiten, op zoek naar onze klanten en potentiële klanten. Dat kan altijd nog beter, en dat kost dan ook menskracht. Dus daar zullen we keuzes in moeten maken. Tevreden klanten hebben en krijgen hebben we met elkaar in de hand. Door goed te meten en te weten welke behoefte er is bij de klant. En dan niet alleen de gekende klant die komt voor specifieke boeken, cd’s of andere onderdelen van de collectie. Het gaat juist om de dienstverlening aan klanten die zich niet zo laten gelden. Die moeten we ook op zoeken. Want daar zitten mensen die potentiële afhakers zijn.

Wat betreft onszelf, wij als collega’s en als leidinggevenden: meer teamwork, betere collegialiteit, inspirerende leiding en geïnspireerd personeel, meer eigen verantwoordelijkheid per vestiging, een floormanager per vestiging, collectieaanschaf in eigen hand houden.

Dat hebben we allemaal zelf in de hand. Nieuwsgierigheid naar elkaar, feedback geven en krijgen om elkaar te helpen, volgens mij is dat een pad wat we nu al een aantal jaren aan het bewandelen zijn. Dus laten we vooral doorgaan op die weg. Laten we elkaars kwaliteiten zien en niet focussen op de dingen waar we niet goed in zijn. En tegelijkertijd, we hebben een gezamenlijk missie en visie. Als je die niet deelt, dan is er geen ruimte in onze organisatie om met je ‘eigen feestjes’ bezig te gaan. Dan is het verstandiger om op zoek te gaan naar een baan waarin je wel je talenten kwijt kunt.

We regelen een flink aantal zaken bovenlokaal, op Kennemerwaard niveau. Omdat dat slimmer is en efficiënter, omdat we één beleid voeren. Tegelijkertijd zijn er best een aantal zaken die je lokaal kunt afspreken en verantwoordelijkheid voor kunt dragen. Als je daar ideeën over hebt leg ze neer bij je leidinggevende, zodat die er over na kan denken en er mee aan de slag kan. Als we alle vestigingen hebben omgeturnd naar de retailformule dan horen daar ook floormanagers bij. Dat is alleen niet iemand die voor alle klussen aan te spreken valt. Lokaal meer zaken zelf regelen en oplossen kunnen we nu al mee beginnen. Een floormanager is degene die kijkt als meewerkend voorman of - vrouw of in de vestiging de collectie wel goed loopt, of er wel voldoende nieuwe leden worden binnen gehaald. De floormanager stuurt op de van te voren met elkaar vastgesteld resultaten.

De aanschaf van boeken en andere materialen doen we nog gewoon zelf. Op basis van profielen wat nodig is voor een vestiging. Die profielen stellen we zelf op en zullen we zelf blijven opstellen. We zijn wel aan het kijken of de aanschaf op basis van die profielen efficiënter kan, en tegelijkertijd zal er altijd een gedeelte van de aanschaf uit lokale titels blijven bestaan. Dus die aanschaf blijven we in eigen hand houden.

Over abonnementen werd ook iets gezegd: jongerenabonnement, korting voor 65+ opheffen, minder Alkmaarpas korting.

Het is een mooie opdracht voor onze marketingmedewerker om uit het woud van vragen en opmerkingen een samenhangend verhaal te maken, waarbij we ook een bepaald bedrag aan contributies binnen moeten gaan halen. Om voor jongeren een soort overgangstarief te maken is sympathiek. En ook voor ouderen geldt dat we goed moeten kijken of we niet met het aanslaan van goed gesitueerde ouderen ook niet de mensen treffen die van een klein pensioentje en AOW rond moeten komen. Gelukkig hebben gemeente Alkmaar en Heerhugowaard een regeling voor deze kansarmen in de maatschappij. Maar Castricum en Bergen kennen zo’n maatregel niet en dus treffen we die inwoners wel als we het tarief voor 65+ gelijk trekken met de gewone leners.

En dan nog een aantal zaken die echt nieuw zijn, of in ieder geval niet heel standaard: kunnen we in de toekomst taken overnemen van de Kamer van Koophandel en bijvoorbeeld cursussen aanbieden voor jonge ondernemers; kunnen we meer met het begrip duurzaamheid gaan doen en dat beter uitdragen, kunnen we flexplekken aanbieden als een betaalde faciliteit voor zelfstandige professionals.

Het is leuk dat er nu echt nagedacht wordt over wat wij voor ondernemers kunnen bieden. Daar gaan we de komende tijd echt mee bezig. Er zijn al wat gesprekken gaande, en er liggen echt mogelijkheden. Mogelijkheden voor keine vergaderplekken, flexwerkplekken, maar ook voor ondersteuning van ondernemers door ze cursussen in het digitale terrein aan te bieden. Door ze met spreekuren te ondersteunen.


Duurzaamheid is een thema dat we nog beter kunnen uitdragen. In Heerhugowaard en Castricum doen we dat al, in Alkmaar en Bergen liggen er nog mooie kansen voor samenwerking.

Er liggen mooie kansen in het verschiet. Ik ben erg benieuwd hoe we aan al die ambities vorm gaan geven.

Keuzes maken deel 3

Ons rondje langs de vestigingen begon in Bergen en werd vervolgd in Alkmaar. Ook daar een groep betrokken medewerkers die graag wilden meedenken over wat we wel en niet meer gaan doen.

Dit willen de medewerkers niet meer gaan doen (en mijn commentaar er bij).

Bibliotheek voor de elite (duur), en een bibliotheek alleen voor de grote massa:

Dat zijn we nu ook niet. We zitten qua prijs voor een groot abonnement en basisabonnement wel zo’n beetje aan de grens van wat zo mooi “prijselasticiteit” heet. Dus bij het vinden van meer inkomsten zullen we echt goed moeten kijken wat we er tegen over kunnen zetten. Want alleen maar meer geld vragen terwijl we er niet meer voor gaan bieden is een heilloze weg. Met onze abonnementstarieven en met ons aanbod qua collectie en activiteiten zullen we zodanig moeten variëren dat we een zo groot mogelijke groep kunnen aanspreken. Dat is wat we zelf willen, dat is wat de politiek van ons vraagt. Bibliotheek is ‘main stream’ met uitschieters in eigenwijze programmering, discussies en debatten en prikkelende titels.

Over de collectie een aantal opmerkingen die ik cluster: niet vereenzelvigen met de collectie, afstand nemen van de collectie. Onfrisse onoverzichtelijke collectie, bibliotheek zonder boeken. Geen eenheidsworst (geen HEMA maar wel  de kwaliteit van de HEMA)

We zitten midden in een veranderingstraject waarbij we de spanning op zoeken van meer aansluiten bij de gekende behoefte van onze klanten en het willen verrassen en verdieping bieden voor de niet gekende behoefte van de burger en klant. Daar zit een spanningsveld dat door de collega’s mooi is benoemd. De één wil vooral meer nieuwe titels, niet een breed aanbod, de ander heeft het idee dat we afkoersen op een bibliotheek zonder boeken. Beide zijn niet waar. Zeker voor een grote vestiging als Alkmaar Centrum is het een breed aanbod bieden, met daarin ook heel veel titels die de klant verdieping bieden. Voor de kleinere vestigingen echt aansluiten bij de recreatieve behoefte van de klant, dus een smallere collectie, actueel en aantrekkelijk. Grappig de vergelijking met de HEMA. Want de HEMA maakt dusdanige artikelen dat ze in ieder Nederlands huishouden volgens mij met een artikel aanwezig zijn. Dus als wij HEMA kunnen worden met doordringen in ieder huishouden doen we het heel erg goed. Een mooie opdracht!

De hele dag staan

Tot nu toe voeren wij veranderingen altijd door met het belang van de klant voorop. Daarbij kijken we heel goed wat haalbaar is voor ons personeel. Dus als een hele dag staan niet gaat, gaan we kijken hoe we zaken anders kunnen regelen, of dat we de medewerker iets anders kunnen bieden.

Werkeloos worden

Tja, het klinkt erg flauw, maar dat heb je als medewerkers gedeeltelijk zelf in de hand. Los van bezuinigingen is het belangrijk dat je je zelf bijschoolt, bijblijft op ontwikkelingen. Als je dat doet is het geen garantie dat je in bezuinigingen buiten schot zult blijven, maar de kans is wel kleiner. Het bevechten van bezuinigingen is mijn taak. En daar ga ik vol voor. Tot nu toe is het goed gelukt om bezuinigingen bij te draaien en de gemeenten te overtuigen van nut en noodzaak van de bibliotheek.

Ook over de klanten een aantal opmerkingen die ik cluster: dat de klant binnenkomt zonder gezien te worden, ontevreden klanten, dat de klant weg gaat zonder materiaal.

Een mooie opdracht aan ons allemaal. Dat hebben we als medewerkers zelf in de hand.

Apparatuurproblemen

Een voortdurende bron van aandacht. Geheel foutloos zal het wel nooit worden, want apparaten gaan wel eens stuk. En tegelijkertijd moeten we zorgen dat apparaten het doen en dat we geld hebben om zaken te vervangen.

Onaantrekkelijk voor jongeren, geen suf en saai imago.

Ook dat hebben we zelf in de hand. We zijn zelf aan zet als we geen suf en saai imago willen hebben. We kunnen zelf het beste zorgen dat we als modern, aantrekkelijk, innovatief etc bekend staan door het uit te dragen. Dan worden we ook aantrekkelijk voor jongeren. Dus een mooie huiswerk opdracht voor ons allemaal, naast een opdracht om te kijken hoe we samen met jongeren onze collectie, inrichting, programmering aanpassen om aan te sluiten bij hun behoeften.

Daklozenopvang

Dat zijn we niet. De bibliotheek is een openbaar gebouw, met alle voordelen en nadelen die daar aan vast zitten. Mensen die overlast veroorzaken kun je naar buiten zetten. En anders zijn we gastvrij voor een ieder en dragen dat ook uit.

Gebouw niet schoon

Klachten over het gebouw geef je door aan je teamleider. Die kan kijken wat er nog aangescherpt kan worden in de schoonmaak. En verder zijn we met z’n allen ook verantwoordelijk voor het opruimen van (kleine) rommel, papier etc.

Bibliotheek marginaal verschijnsel

Dat waren we niet van plan. We zijn nu niet marginaal, ongeveer 50-60% van de bevolking komt wel eens in de bibliotheek. Al onze vestigingen te zamen worden meer dan een miljoen keer bezocht. Onze website is in 2011 werd meer dan 260.000 bezocht. Hoe zo marginaal?

Wat vind u nou dat de bibliotheek niet meer zou moeten doen? Help ons om de bibliotheek beter te maken.

Erna

Keuzes maken deel 2

Hoewel de medewerkers vooral een positief beeld hadden bij alles wat we wel gingen doen vind ik besluiten om iets niet meer te doen erg veel voldoening geven. Lekker als je een besluit hebt genomen om ergens afscheid van te nemen.

Maar goed, nu komen we dus op het rijtje waarvan onze medewerkers vinden dat we daar als bibliotheek Kennemerwaard op in moeten gaan zetten voor de toekomst.

Wat gaan we wel doen:

• E-Books uitlenen

Dat gaan we doen. We sluiten aan bij het aanbod van bibliotheek.nl. Dat aanbod is nu nog niet erg uitgebreid, maar het groeit voorzichtig en gestaag. Helaas hebben we het zelf niet in de hand, op dit moment ligt het vooral bij de uitgevers, of zij de rechten vrij willen geven aan bibliotheken om e-books uit te kunnen lenen.

• 3 keer per week transport in plaats van 2 keer per week

Het gaat hierbij vooral om gelijkheid bij de verschillende vestigingen. Het managementteam wil ook heel graag een eigen vervoersdienst, zodat elke vestiging op de dag dat die open is ook aangevraagde materialen afgeleverd kunnen worden.

• Meer voorraad van populaire titels en sneller afschrijven

Van bijna al onze vestigingen hebben we een collectiescan gemaakt. Daarin wordt ook rekening gehouden met snellere doorstroom van titels. Dit vergt (helaas) ook een investering en niet voor alle vestigingen zijn er voldoende financiën beschikbaar om dat te realiseren.

• Ruimere openingstijden, open op zondag en een boekenbrievenbus op alle vestigingen

Als we dat willen realiseren zullen we ook met elkaar naar andere manieren van openstelling moeten kijken. Met de huidige formatie kunnen we niet meer open, en meer geld zit er niet in. Dat betekent dat we goed moeten kijken naar de mogelijkheden om bijvoorbeeld naar zelfbedieningsuren te kijken, waarop er maar één personeelslid is om toezicht te houden. De klant zal zich zelf moeten redden. De zondag staat ook hoog op het wensenlijstje voor Alkmaar Centrum en wellicht voor Bergen omdat daar alle winkels elke zondag open zijn. De boekenbrievenbus voor iedere vestiging staat ook op de wensenlijst van het managementteam. Het kan helaas niet even makkelijk op iedere vestiging en het brengt ook kosten met zich mee.

• Aparte ruimtes voor zzp'ers en goede studiepklekken in de magneetvestigingen

Zeker in het maken van plannen voor Alkmaar Centrum worden deze ideeën meegenomen. Het is ook een grote wens van het managementteam om hier op in te zetten.

• Geld verdienen door meer commercieel te denken, verbeteren van onze horecavoorziening, sponsoring.

Daar zijn we voortdurend mee bezig, om te kijken of we op een aantal fronten onze 'business case' beter kunnen maken. In Alkmaar Centrum gaan we een horecavoorziening realiseren. We zijn met onze fondsenwerver steeds op zoek naar sponsoren. Het vinden van fondsen lukt al goed, maar het vinden van sponsoren is langdurig werk, het vergt tijd en aandacht en vasthoudendheid.

• De bibliotheek neerzetten als een vraagbaak, een fysieke zoekmachine.

Dit betekent eigenlijk dat we vinden dat wij beter zijn dan Google. Dat is nogal een handschoen om op te pakken. En ik vind het leuk en mooi dat onze medewerkers zo'n uitspraak aandurven. En wellicht kunnen we het zo goed doen, dat we er bijvoorbeeld de ZZP'ers ondersteuning kunnen bieden en er dan ook geld voor kunnen vragen. Cursus zoeken op internet, voor gevorderden.

• Investeren in de uitstraling van de vestigingen, verder gaan met retail en zo mensen binnen weten te houden.

Dat zullen we zeker blijven doen. Zorgen, met de beschikbare middelen dat onze vestigingen er spic en span uit blijven zien. Ik vind het fijn om te horen dat de retail in ieder geval in de sessie van vanochtend zo breed werd omarmd. Zorgen dat de prachtige schatten die wij te bieden hebben beter worden ontdekt en meegenomen.

• Specialisaties meer verspreiden over de vestigingen

We proberen zo goed mogelijk om de kennis die we hebben op de verschillende vestingen ook te delen met de andere vestigingen. Dus kennis en ervaringen delen, ideeën verspreiden kan nog beter, maar het begin is er zeker.

• Doorontwikkelen van 7 dingen, alle personeelsleden 23 dingen laten doen, de blogs van medewerkers en directeur ook op intranet zetten, personeel blijven opleiden

7 Dingen is een groot succes. We zijn ons nu aan het beraden hoe we er verder mee kunnen. We willen het heel graag standaard gaan aanbieden, maar het ontbreekt ons op dit moment aan formatie. Dus daar zullen we een keuze in moeten maken. Voor die medewerkers die nog geen 23 dingen hebben gedaan, denk ik dat ze het zelf moeten aankaarten bij hun leidinggevende en vice versa. Het is ontzettend belangrijk om je als medewerker bij te scholen op het gebied van sociale media. Zonder dat kun je op de langere termijn niet goed meer werken in de bibliotheek. Om de blog van de medewerkers en van mijzelf ook op intranet te zetten vind ik niet zo'n goed idee. De klacht was dat een aantal medewerkers de blogs niet lezen. Ik vrees dat ook met het plaatsen van de teksten op intranet dat niet zal gaan gebeuren. Als medewerker zou je jezelf moeten aanwennen om minstens één keer per week ook op onze website te kijken wat er allemaal te doen is. En dan kun je ook even een blog van een collega meenemen.
Ook het opleiden van personeel blijft een stevig aandachtspunt. Het managementteam wil graag het punten systeem van bibliotheek Almere overnemen. Daarbij wordt met iedere medewerker afgesproken hoeveel studiepunten hij moet halen in een jaar. Dat is niet vrijblijvend, wij vragen van iedere medewerker dat hij bij de functie passend, ieder jaar aan bijscholing doet.

• Culturele en informatieve programmering aanpassen op de vestigingen, open blijven staan voor activiteiten die niet meteen geld opleveren (de Ochtenden in Egmond), en meer naar buiten gaan.

Afstemmen van je programmering op de vestigingen gebeurt nu al. Het kan misschien nog iets scherper, maar onze domeinspecialisten hebben een goede kijk op wat er lokaal speelt. Zij hebben goede banden met lokale verenigingen en kunnen in gezamenlijkheid een afgestemde programmering opzetten. De opzet van "De Ochtenden" in Egmond gaan we bekijken of het daarvan ook mogelijk is om dat in andere vestigingen over te nemen.  Meer naar buiten gaan, jaaaaaa! Zeker. En daar versta ik ook onder dat je achter je balie vandaan komt, door de ruimte loopt en met klanten in gesprek gaat. Dus dit neem ik van harte over!

Dit was de lijst van alles wat we wel gaan doen. Die lijst stemt me positief en maakt me blij. Er is in twee jaar veel besef gekomen dat we moeten veranderen.
Ik ben benieuwd waar de medewerkers in Castricum, Alkmaar en Heerhugowaard mee gaan komen.

Erna

Keuzes maken

Deze week zijn we begonnen met ons 'reizend circus'. Samen met één van de managementteamleden ga ik in gesprek met de medewerkers van de verschillende vestigingen. Als eerste waren we in bibliotheek Bergen, met eigen gebakken cake om het één en ander feestelijk te omlijsten. Eerst hebben we een korte terugblik gegeven op de afgelopen twee jaar, wat hebben we allemaal bereikt. En die lijst is behoorlijk indrukwekkend! We hebben echte stevige stappen gemaakt.

Vervolgens hebben we de collega's gevraagd om met elkaar in gesprek te gaan, volgens een worldcafé manier. Erg leuk en inspirerend om te doen. Vanochtend, en ook de drie volgende ochtenden , vroegen we wat we in de toekomst niet meer gaan doen, én wat we vooral wel gaan doen. Hieronder de opmerkingen waar de medewerkers zich voor of tegen uitspraken. En grappig was dat sommige onderwerpen aan beide kanten van het spectrum stonden (NIET/WEL).

Ik dacht het niet: Boomerang Card

Wat we niet meer gaan doen:

• We gaan geen gratis reserveringen meer aan onze klanten aanbieden, en andere zeiden: we gaan geen betaalde reserveringen aan onze klanten aanbieden.

Dat vraagt om een stevige discussie van pro's en contra's. Het managementteam zal daar binnenkort een 'ei' over leggen.

• We gaan niet wachten op e-books.

Dat hoeft gelukkig ook niet meer. Leden van Bibliotheek Kennemerwaard kunnen via de site van bibliotheek.nl/ebooks via streaming e-books lenen en lezen. Het aanbod is nu nog klein, maar er wordt op landelijk niveau hard gewerkt aan het regelen van rechten.

• We gaan IBL aanvragen kostendekkend maken. € 5,-- is niet genoeg.

Ook hier zullen we een stevige discussie over moeten voeren. In de meeste gevallen is het zo dat als je iets bestelt in een winkel dat niet op voorraad is, je geen kosten hoeft te betalen voor het feit dat het naar jouw vestiging is gebracht. Wel is het zo dat als je iets bij BOL.com of Amazon oid bestelt je administratie- of vervoerskosten betaald. De vraag is dus of we het niet anders moeten gaan noemen, en aan onze klanten duidelijk moeten maken waar die reserveringskosten uit bestaan. Dat zijn namelijk arbeidsuren voor het zoeken, vervoeren en klaarzetten van de materialen.

• We gaan geen vestigingen sluiten, én anderen zeiden: we gaan niet koste wat kost vestigingen open houden.

Als management vinden we dat we zoveel mogelijk in moeten zetten op behoud van vestigingen. Op het moment dat je een vestiging sluit verlies je groot draagvlak in de maatschappij. Wel moet je goed kijken naar hoe je zaken over eind houdt, of je openstelling niet op een andere manier kunt regelen. En verder is het natuurlijk ook vaak een keuze van de politiek.

• We gaan geen gratis lezingen meer aanbieden

Hierbij vind ik dat je goed moet kijken naar je doelgroep en naar je doelstellingen. Als je iets aanbiedt in de onderste poot van onze behoefte piramide moet je er goed over nadenken of je daar geld voor wilt en kunt vragen. Wanneer het om een literaire lezing gaat dan kan dan prima een bedrag voor worden gevraagd.

• We gaan de dienstverlening aan scholen niet kostendekkend maken. Deze doelgroep is zo belangrijk, dat mag niks kosten.

Ik vind dat je goed moet kijken wat je aanbiedt aan scholen en tegen welke prijs. We zullen een bepaalde basisdienstverlening moeten afspreken met de scholen. Waar hebben ze behoefte aan, en een doorlopende lees- en leerlijn aanbieden. Daar moet een soort basisbedrag voor worden betaald. Daarnaast moet het mogelijk zijn om aan scholen maatwerk te leveren. Dat kost dan ook meer.

• We gaan de korting op de Alkmaarpas niet meer op elk abonnement hetzelfde houden.

Dat vind ik een heel goed idee. Nu geven we op ieder abonnement € 10,-- korting op vertoon van een Alkmaar Pas. Dat zouden we heel goed kunnen differentieren, of een percentage hanteren. Dus 10% korting op elke pas, maar hoe duurder de pas, hoe hoger het kortingsbedrag.

• We gaan niet meer afwachten. Niet als het gaat om klanten, niet als het gaat om subsidie.

Ik geloof dat we dat ook niet meer echt zijn. We stappen pro-actief op onze klanten af, al kan het natuurlijk altijd beter ;-) Richting gemeenten denken we mee, ontwikkelen we toekomstvisies voor bibliotheekwerk in verschillende gemeenten. We wachten niet af tot er ons iets gevraagd wordt, wij stappen zelf in initiatieven en grijpen kansen als die er liggen. Mooie voorbeelden daar van zijn onder andere het Natuur- en Milieueducatie centrum in Heerhugowaard, het Groen Informatie Platform in Castricum, Lezen in de Keuken in Overdie en zo kan ik nog wel even doorgaan.

• We gaan niet bezuinigen op uitstraling.

Dat is mij uit het hart gegrepen! Iets wat er shabby uit ziet, wordt ook zo behandeld. Dus we gaan voor een strakke 'look', en ook qua medewerkers willen we dat iedereen voldoende geschoold en betrokken is om de uitstraling die we als bibliotheek willen hebben te onderstrepen.

• We gaan oude boeken niet standaard te koop aan bieden

Dit vind ik nou echt een onderwerp waarvan ik vind dat elk vestigingsteam dat zelf kan regelen. Wil je standaard een kast met afgeschreven materialen hebben staan is dat ok, wil je dat niet, en wil je bv twee keer per jaar een grote boekverkoop organiseren is dat ook prima. Spreek het met elkaar af, en regel het!

• We gaan niet vasthouden aan oude tradities

He wat lekker. Het beste voor het laatst bewaard. Zeker gaan we inzetten op vernieuwing, op innovatie. Op kijken wat er gaat werken in de toekomst. Wel stiekem ook een beetje kijken of je kind niet met badwater weggooit. Maar laten we vooral gaan doen, en de oude traditie om alles eerst helemaal in procedures vast te leggen maar in zeer beperkte mate toe gaan passen.

Zo dat was een groot aantal zaken die we niet meer gaan doen, met mijn commentaar er bij. Er volgt nog een blog met zaken die we wel gaan doen.

Erna

Ontwikkelen

De volgende trede

Het managementteam van de bibliotheek heeft een paar weken geleden gebrainstormd over de toekomst van de bibliotheek. In een aantal blogs laat ik in wat wij hebben bedacht.

In het uitwerken van de brainstorm flappen kom ik weer een trede hoger op de piramide. Vandaag wil ik met jullie delen wat het managementteam bedacht heeft als het gaat om ‘ontwikkelen’, of ‘ontplooien’. Bij het bedenken van de behoeftepiramide, en het invullen van de taken van de bibliotheek, denken we hier echt aan de oude waarden van de bibliotheek. De volksverheffing! Mensen, burgers de kans geven om zich te ontwikkelen. Door zelfstudie, door te komen luisteren naar een lezing, naar een tentoonstelling te komen, een interessant boek te lezen, een boeiende film te kijken over een onderwerp wat je aanspreekt.

Kenniscentrum

Als we dan naar de toekomst kijken denken wij dat de bibliotheek zich zou moeten ontwikkelen tot een kenniscentrum. Nu zijn we meer een informatiecentrum, alle informatie is gevat in onze collectie: in boeken, tijdschriften, kranten, databanken etc. In het nieuwe tijdperk zullen we meer een gidsfunctie moeten gaan vervullen, ten behoeve van de ‘education permanente’. De bibliotheek levert de faciliteiten om te kunnen leren en we zijn een platform om kennis over te dragen van mens tot mens. De ontvanger kan zich met die kennis verder ontwikkelen.

Gemaksdiensten

Op het gebied van ontwikkelen zullen we voor onze klanten onder andere gemaksdiensten moeten gaan aanbieden. Die kunnen dan inkomsten opleveren. Een gedeelte van wat we aanbieden zal gesubsidieerd zijn, een gedeelte niet.

Programmering

De programmering, cultureel en informatief zal moeten aansluiten bij de ontwikkelingswensen van onze klanten. Zo zien wij kansen voor onder andere trainingen rondom internet (mediawijsheid) en het gebruik van internet, en kennismakingscursussen voor apparatuur en software (medialab). Met 7dingen hebben we daar een mooie start meegemaakt, maar de techniek en de software schrijdt voort. Als het ons lukt om bij de early adapters te horen dan kunnen we een stevige gidsrol daar in spelen voor heel veel mensen in de maatschappij, en ook voor bedrijven. Verder zal de programmering ook lezingen en debatten omvatten. Aansluiten bij actuele en lokale thema’s.

B2B

We zien hier ook kansen voor business to business dienstverlening. Samen met of voor bedrijven zouden wij heel goed debatten kunnen gaan organiseren. Wij kunnen ons heel goed voorstellen dat we bjvoorbeeld samen met de AZ-businessclub lezingen rondom managementvraagstukken gaan organiseren. Wij regelen de sprekers, en zorgen voor achtergrondmateriaal. We kunnen cursussen organiseren hoe je informatie vindt, of lezingen over onderwerpen die spelen voor ondernemers. Nu doet o.a. een Kamer van Koophandel dat , maar waarom zou de bibliotheek dat niet op kunnen pakken? Wij zouden op die manier heel anders in de aandacht van bedrijven komen te staan, en het zou ons extra inkomsten kunnen opleveren. Op die manier kunnen we onze professionaliteit op een heel andere manier gaan uitbaten. We zijn daar in denken we vaak veel te bescheiden.

Excelleren

Als we dit allemaal willen gaan moeten we ook durven te benoemen waarop we willen gaan uitblinken.

-          Media-educatie voor gevorderden: 7dingen en het leren zoeken en beoordelen van informatie.

-          Lezen en verhalen inzetten, film en muziek inzetten als ondersteuning en uitdaging om maatschappelijk vraagstukken aan te vliegen, bespreekbaar te maken. De bibliotheek als kritische bevlogen partij in de stad, die zich toch neutraal opstelt.

-          Spin in het web van maatschappelijk organisaties: culturele , educatieve, gezondheidszorg partners rondom thema’s als welzijn, groen, duurzaam. Het moet zo worden dat als er iets gebeuren moet in stad of dorp het rendement hoger is als het samen met de bibliotheek gebeurt.

Verbinden

groei van mais

De bibliotheek doet dit alles natuurlijk met goed uitgezochte medewerkers die op de hoogte zijn van alles wat er lokaal en landelijk speelt. Hij/zij heeft een brede interesse en is breed geïnformeerd. Hij/zij kent de maatschappelijke ontwikkelingen en maakt net zo gemakkelijk via digitale middelen contact met de doelgroep, als in het dagelijks contact met de klanten in de bibliotheek of ‘in het veld’.  Het begrip toegevoegde waarde ligt bij een ieder voor in de mond als het om de bibliotheek gaat ;-)

Erna